Karotis Arteri Darlıklarında Muayene – Antalya

Karotis Arteri Darlığı Nedir?

Karotis arterleri, boynun her iki yanında bulunan ve beyne oksijenli kan taşıyan damarlardır. Bu damarların iç duvarında kolesterol, yağ ve kalsiyum birikmesi sonucu plak oluşabilir. Plaklar zamanla damarın daralmasına neden olarak beyin dolaşımını azaltabilir ve inme riskini artırır.

Darlığın yanı sıra plak yüzeyinden kopan küçük parçacıkların beyin damarlarına gitmesi de inmeye yol açabilir. Bu nedenle yalnızca darlığın derecesi değil, plağın yapısı da değerlendirilir.

Risk faktörleri

• 50 yaş üzeri olmak
• Sigara kullanımı
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Koroner arter veya bacak atardamar hastalığı öyküsü
• Ailede inme veya kalp hastalığı öyküsü

Belirtiler Nelerdir?

• Yüz veya kolda ani uyuşma veya güçsüzlük
• Konuşmada bozulma, kelimeleri bulamama
• Görme kaybı veya çift görme
• Denge kaybı, baş dönmesi
• Geçici iskemik atak (mini inme) öyküsü

Geçici iskemik atak belirtileri dakikalar içinde düzelse bile, yaklaşan bir inmenin habercisi olabilir; mutlaka acil değerlendirme gerektirir.

Karotis Arteri Darlığında Muayene Nasıl Yapılır?

Muayene süreci genellikle kapsamlı bir fizik muayene ve doppler ultrasonografi ile başlar. Boyun damarlarında stetoskopla üfürüm (bruit) dinlenir ve kan akımı değerlendirilir. Doppler ultrasonografi, damardaki daralma oranını ve kan akış hızını ölçmede en güvenilir yöntemdir.

Doppler Ultrasonografi ile Değerlendirme

Renkli Doppler cihazı, karotis arterdeki kan akımını görselleştirir. Daralma oranı yüzde olarak belirlenir. %50'nin üzerindeki darlıklar yakından takip edilmelidir. Gerektiğinde BT anjiyografi veya MR anjiyografi gibi ileri görüntüleme yöntemleri de kullanılır.

Muayene Sonrası İzlem ve Tedavi Planı

1. Damar darlığı oranına göre yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisi başlanabilir.
2. İleri vakalarda endarterektomi (damar açma ameliyatı) veya stent işlemi planlanabilir.
3. Hastalar düzenli aralıklarla doppler kontrollerine çağrılır.

İlaç tedavisi

Kan pulcuklarının kümelenmesini azaltan ilaçlar (örneğin aspirin), kolesterol düşürücü statinler ve tansiyon kontrolü tedavinin temelidir. Sigaranın bırakılması plak ilerlemesini yavaşlatan en etkili adımlardan biridir.

Karotis endarterektomi ve stent

Belirgin darlığı olan veya belirti vermiş hastalarda, plağın cerrahi olarak temizlendiği karotis endarterektomi ya da damar içine stent yerleştirilmesi değerlendirilebilir. Karar; darlık derecesi, plak yapısı, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu göz önüne alınarak verilir.

Erken Tanının Önemi

Karotis arter darlığı genellikle sessiz ilerler. Bu nedenle rutin muayene ve doppler incelemeleri, inme gibi ciddi sonuçların önüne geçmek için hayat kurtarıcıdır. Özellikle sigara kullanan, kolesterolü yüksek veya hipertansiyonu olan bireylerin düzenli kontrol yaptırması önerilir.

Sık sorulan sorular